Viêm thanh khí phế quản là gì, triệu chứng, điều trị, cách chăm sóc


Nguyên nhân chính gây viêm thanh khí phế quản ở trẻ đó là do nhiễm virus. Nếu không được phát hiện và điều trị dứt điểm thì bệnh sẽ để lại các biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng tới bé sau này. Vậy, triệu chứng nhận biết bệnh là gì? Đâu là cách điều trị dứt điểm bệnh?

1. Viêm thanh khí phế quản là gì?

Viêm thanh khí phế quản là một bệnh nhiễm trùng trong của cổ họng, khiến cổ họng trẻ bị sưng phồng và làm cho trẻ cảm thấy ho, khó thở, chảy nước mũi. Đây cũng là loại bệnh trẻ thường gặp mà cha mẹ phải trang bị kiến thức đề phòng. Nếu để bệnh kéo dài có thể gây ra viêm phổi hoặc nhiễm khuẩn phổi nghiêm trọng.

Khác biệt giữa trẻ không bị bệnh và trẻ bị viêm thanh phế quản (Nguồn: healthlifemedia.com)

2. Nguyên nhân gây viêm thanh khí phế quản ở trẻ em

2.1. Virus

Nguyên nhân chính gây viêm thanh khí phế quản ở trẻ em là do virus gây ra. Loại virus gây bệnh nhiều nhất (khoảng 80% trường hợp) đó là virus parainfluenza. Bên cạnh đó còn có các loại virus khác như virus adeno, virus entero, virus rhino, virus echo,… cũng là một trong số các loại virus gây bệnh viêm phế quản phổ biến ở trẻ. 

Các loại virus này xuất hiện ngay trong môi trường chúng ta sống ví dụ như không khí, trên bề mặt khô như quần áo, đồ chơi,… Khi trẻ hít phải hoặc chạm tay vào các đồ vật đó thì virus sẽ có cơ hội lây nhiễm cho trẻ.

2.2. Trào ngược dạ dày

Trào ngược dạ dày cũng có thể là nguyên nhân gây bệnh viêm thanh khí phế quản ở trẻ. 

2.3. Sức khỏe

Đề kháng yếu hoặc người trong gia đình có tiểu sử mắc bệnh hô hấp bẩm sinh, hen suyễn,… là một trong các nguyên nhân gây viêm thanh khí phế quản ở trẻ. 

2.4. Môi trường

Môi trường ô nhiễm nhiều khói bụi, ô nhiễm, nhiều khói thuốc,… là môi trường lý tưởng cho các vi khuẩn, virus hoạt động mạnh, do vậy đây là đây chính là nguyên nhân lây nhiễm bệnh viêm thanh phế quản gián tiếp mà nhiều người thường không chú ý đến.

3. Ai hay mắc phải viêm thanh khí phế quản

Bất cứ ai cũng có thể là đối tượng bị bệnh này và có thể bị nhiều lần. Tuy nhiên, nhóm đối tượng thường hay mắc bệnh đó là trẻ nhỏ, phổ biến là trẻ từ 6 tháng đến 3 tuổi và sau 6 tuổi sẽ hiếm gặp hơn. Và tỷ lệ trẻ nam mắc phải cao hơn trẻ nữ.

4. Triệu chứng viêm thanh khí phế quản

4.1. Triệu chứng lâm sàng

Triệu chứng lâm sàng được chia làm ba cấp độ với các biểu hiện và mức độ nguy hiểm tăng dần.

Viêm thanh phế quản thường xảy ra ở trẻ từ 6 tháng đến 3 tuổi (Nguồn: cdn.firstcrycdn.com)

4.1.1 Triệu chứng nhẹ

Đây là các triệu chứng nhẹ mà bất cứ trẻ bị nhiễm viêm thanh khí phế quản đều thường có. Ban đầu sẽ hắt hơi, sổ mũi, sốt nhẹ nhưng nhìn chung thể trạng vẫn tốt, vẫn có thể vui chơi, ăn uống bình thường. Tiếp đến ho liên tục không dừng, khóc đêm và giọng nói khàn, khó thở, thở rít (trừ lúc ngủ), cố lấy sức để thở. Các biểu hiện thường có xu hướng nặng hơn về đêm.

4.1.2 Triệu chứng trung bình

Thể trung bình sẽ có các dấu hiệu như thể nhẹ kể trên nhưng các dấu hiệu xuất hiện với các dấu hiệu rõ rệt và nguy hiểm hơn như thở rít khi ngủ. Có dấu hiệu nguy kịch hô hấp như thở nhanh, co lõm ngực, co kéo cơ hô hấp phụ, tim đập nhanh.

4.1.3 Triệu chứng nặng

Đây là các dấu hiệu cho thấy trẻ đang gặp nguy hiểm, các cha mẹ cần đưa trẻ ngay tới các cơ sở uy tín để được kiểm tra và điều trị kịp thời. Các triệu chứng như trẻ không thể vừa nuốt vừa thở, có dấu hiệu thiếu oxy. Trẻ mệt mỏi, bỏ chơi, bỏ ăn. Cơ thể tím tái, rối loạn tri giác, vật vã, lơ mơ.

4.2. Biểu hiện liên quan đến đường thở

Thở rít là một biểu hiện thường gặp ở viêm thanh phế quản. Nếu trẻ chỉ thở rít khi khóc hay vận động thì bệnh chỉ đang ở mức độ nhẹ. Tuy nhiên, nếu trẻ thở rít cả khi đang ngủ thì đâu là dấu hiệu nặng của bệnh. Sự nguy hiểm của bệnh viêm thanh phế quản với triệu chứng thở rít là khi đường dẫn khí sưng, phù nề, thiếu oxy và làm trẻ không thể thở được. Một vài trường hợp bệnh nặng đó là không đủ oxy trong máu. Tuy trường hợp này ít gặp nhưng mức độ nguy hiểm của nó rất nghiêm trọng.

Tùy từng trường hợp bệnh khác nhau mà trẻ có thể có những triệu chứng không được đề cập. Do vậy, cần nên tham khảo ý kiến bác sĩ khi thấy nghi ngờ trẻ mắc bệnh.

Cần bổ sung đầy đủ dinh dưỡng cho trẻ để phòng bệnh viêm thanh khí phế quản (Nguồn: hellobacsi.com)

5. Viêm thanh khí phế quản có nguy hiểm không?

Viêm thanh khí phế quản thường ảnh hưởng nhiều đến trẻ từ 6 tháng tới 3 tuổi và nhiều nhất từ 18 – 24 tháng tuổi. Tuy nhiên, trẻ sau 6 tuổi thường ít gặp hơ do khí quản ở độ tuổi này đã phát triển lớn hơn nên sưng họng sẽ không còn ảnh hưởng tới hô hấp của trẻ nữa.

Bệnh có thể nhanh chóng chuyển biến nặng và có thể tái phát dai dẳng nếu không điều trị dứt điểm. Các hậu quả của bệnh để lại có thể là viêm phổi hoặc nhiễm khuẩn phổi nghiêm trọng gây nhiều ảnh hưởng tới bé sau này. Do vậy, các cha mẹ cần phải quan sát và theo dõi các biểu hiện bất thường ở trẻ cần phải đưa trẻ tới gặp bác sĩ để được điều trị dứt điểm bệnh.

Viêm thanh khí phế quản thực sự nguy hiểm với trẻ nếu không được điều trị kịp thời (Nguồn: lifealth.com)

6. Điều trị viêm thanh khí phế quản

6.1. Khi nào nên đến bác sĩ

Khi nào bạn nên đưa con đến bác sĩ? Khi thấy trẻ xuất hiện các triệu chứng như thiếu oxy, không thể nói do bị hụt hơi, thở rít (mỗi lần hít nào nghe thấy tiếng rin rít) hoặc không thể thở được. Chảy nhiều nước miếng hơn bình thường. Cơ thể tím tái, mệt mỏi, vật vã. Rối loạn tri thức.

Khi thấy trẻ xuất hiện các dấu hiệu kể trên thì đó là lời cảnh báo cho bạn biết trẻ đang bị viêm thanh khí phế quản nặng. Hoặc rất có thể là những triệu chứng của những bệnh liên quan tới đường hô hấp. Dù là các dấu hiệu gì đi chăng nữa việc đưa trẻ khám chuyên khoa nhi với bác sĩ kinh nghiệm là việc hết sức cần thiết để bảo vệ sức khỏe con yêu.

Để chẩn đoán viêm thanh khí phế quản ở trẻ, các bác sĩ sẽ tiến hành khám lâm sàng, lắng nghe nhịp thở của trẻ. Khi thấy các dấu hiệu bất thường, các bác sĩ sẽ tiến hàng chụp X-quang để thấy phần viêm sưng ở cổ họng hoặc các dị vật, mủ, máu,… ảnh hưởng tới đừng thở của trẻ. Bên cạnh đó, các bác sĩ cũng có thể sẽ tiến hành thêm xét nghiệm máu nếu nghi ngờ nguyên nhân gây bệnh nhiễm trùng là do vi khuẩn, virus gây ra.

6.2. Chăm sóc trẻ viêm thanh khí phế quản tại nhà

Phần lớn các trường hợp trẻ bị viêm phế quản đều có thể điều trị của trẻ. Các cha mẹ cần cho trẻ uống nhiều nước ấm, súc miệng sáng tối bằng nước muối pha loãng. Đồng thời, hãy lên cho trẻ một chế độ dinh dưỡng hợp lý, ưu tiên các thực phẩm có tác dụng tốt cho bệnh viêm phế quản, chế biến mềm, loãng để trẻ dễ nuốt, dễ tiêu hóa. Bên cạnh đó, cần kiêng sử dụng thực phẩm làm chứng viêm phế quản nặng hơn cho bé. Chú ý giữ ấm cơ thể cho trẻ để trẻ nhanh khỏi bệnh hơn. Trong trường hợp sau khoảng 3 – 5 ngày mà các dấu hiệu bệnh không có dấu hiệu được cải thiện, đưa trẻ tới gặp bác sĩ để bác khám và đưa ra chỉ định dùng thuốc.

Viêm thanh khí phế quản rất dễ làm trẻ thức giấc nửa đêm, bạn có thể áp dụng cách sau:

Mở nước nóng trong phòng tắm cho bé xông hơi khoảng 15 – 20 phút.

Nếu xông hơi không đạt hiệu quả, hãy quấn khăn quanh người và cho bé ra ngoài trời hít thở không khí trong vòng vài phút. Không khí trong lành, mát mẻ buổi đêm có thể giúp bé dễ thở hơn. Kết hợp sử dụng máy phun sương chính hãng, tạo ẩm tốt trong phòng.

6.3. Bệnh viêm thanh phế quản khi nào hết

Nếu được điều trị khoa học và đúng cách, bệnh viêm thanh phế quản sẽ khỏi hẳn trong vòng khoảng 7 ngày. Khi bệnh đã khỏi thì cha mẹ cần có những phương pháp phòng ngừa và bảo vệ bé để bệnh không có cơ hội tái phát.

Tuyệt đối không được tự cho bé dùng thuốc khi không có chỉ định của bác sĩ (Nguồn: careplusvn.com)

7. Phòng bệnh viêm thanh phế quản ở trẻ em

Viêm thanh phế quản có thể phòng tránh được nếu các cha mẹ biết cách và thực hiện đúng. Hạn chế cho bé tiếp xúc với môi trường nhiều khói bụi, nấm mốc vì đây là những môi trường cho các loại vi khuẩn, virus gây bệnh hoạt động mạnh. Không cho trẻ tiếp xúc với khói thuốc lá hay những tác nhân dị ứng, kích ứng đường hô hấp. Thường xuyên vệ sinh, lau chùi, quét dọn nhà cửa, phòng ốc. Thường xuyên giặt chăn ga, vỏ gối. Hạn chế cho trẻ gào thét, hay la khóc quá lớn tránh làm ảnh hưởng tới đường thanh quản.

Nên sử dụng điều hòa kết hợp máy phun sương để tránh là cổ họng bé bị khô. 

Xây dựng một chế độ dinh dưỡng đủ chất, bổ sung nhiều rau xanh và hoa quả sạch, trồng hữu cơ để tăng cường sức nhằm kháng cho trẻ. Hạn chế để trẻ tiếp xúc với những người đang bị các bệnh hô hấp. Một tin vui cho các cha mẹ là hiện nay ở Việt Nam đã có vắc-xin Hib có khả năng phòng ngừa bệnh viêm thanh phế quản ở trẻ.

Mặc dù viêm thanh khí phế là một bệnh lành tính và có thể hoàn toàn có thể chăm sóc trẻ ở nhà. Tuy nhiên, nếu không được điều trị đúng cách và dứt điểm thì bệnh có thể để lại nhiều biến chứng nguy hiểm ảnh hưởng tới bé sau này. Do vậy việc chủ động trang bị kiến thức về bệnh viêm thanh khí phế quản sẽ giúp các bậc phụ huynh có thể phòng ngừa và bảo vệ sức khỏe con yêu.